W ramach podpisanej umowy pomiędzy Gminą Kościerzyna a Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie dr hab. inż. Andrzej Skrzypczak prowadzi prace badawcze w zakresie biomonitoringu Jeziora Mielistego. Jezioro Mieliste położone jest w miejscowości Juszki na obszarze Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego oraz na obszarach Natura 2000: PLB220009 Bory Tucholskie i PLH220034 Jeziora Wdzydzkie, czyli na terenach cennych przyrodniczo.
Prowadzony biomonitoring obejmuje analizę wielu wskaźników charakteryzujących stan ekologiczny zbiornika. Badania koncentrują się na:
- Wskaźnikach trofii jeziora – ocenianych na podstawie pomiarów in situ warunków termiczno-tlenowych oraz dynamiki zmian w stężeniach podstawowych biogenów, tj. azotu całkowitego i fosforu ogólnego, a także zawartości chlorofilu w toni wodnej.
- Analizie struktur planktonowych – badania jakościowo-ilościowe fitoplanktonu i zooplanktonu umożliwiają określenie stopnia równowagi biocenotycznej w ekosystemie wodnym. Zmiany w składzie i dominacji poszczególnych grup organizmów planktonowych są czułym wskaźnikiem procesów zachodzących w zbiorniku.
- Charakterystyce zespołu ryb – istotnym elementem badań jest inwentaryzacja ichtiofauny, obejmująca zarówno analizę jakościową, jak i ilościową. W szczególności uwzględniana jest obecność gatunków cennych i rzadkich, które podlegają ochronie, oraz identyfikacja gatunków obcych i inwazyjnych, mogących negatywnie oddziaływać na rodzimą biocenozę jeziora.
Prowadzone badania są elementem strategii Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Kościerzyny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza „Ochrona jakości wody Jeziora Mielistego poprzez działania ochronne i prace monitoringowe oraz likwidację zbiorników bezodpływowych w miejscowości Juszki”. Przedsięwzięcie w szczególności obejmuje:
- działania ochronne i prace monitoringowe na rzecz zachowania bioróżnorodności oraz stanu ekologicznego jeziora poprzez przeciwdziałanie eutrofizacji i ograniczenie jej negatywnych skutków wraz z optymalizacją ichtiofauny w zakresie dostosowania jej do aktualnych warunków troficznych jeziora i dla zachowania cennych i rzadkich gatunków ryb,
- likwidację zbiorników bezodpływowych oraz eliminację odprowadzania zanieczyszczeń biologicznych (ścieków bytowych) z obszaru zlewni, co przyczyni się do redukcji ładunków biogenów (związków azotu i związków fosforu) przenikających do jeziora,
- budowę mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków wraz z kolektorem ścieków oczyszczonych oraz budową sieci kanalizacji sanitarnej dla miejscowości Juszki z odprowadzeniem ścieków do tej oczyszczalni.
Zakończenie całości przedsięwzięcia planowane jest na koniec 2028 roku.