W Polsce obowiązek nauki trwa do ukończenia 18. roku życia, nawet jeśli uczeń ukończy szkołę branżową I stopnia lub inną szkołę ponadpodstawową w wieku 17 lat. Po uzyskaniu świadectwa niepełnoletni absolwent musi kontynuować naukę w szkole (np. liceum dla dorosłych), na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub w formie przygotowania zawodowego u pracodawcy.
Wielu uczniów ukończy szkołę branżową I stopnia w wieku 17 lat, czyli jeszcze w trakcie podlegania obowiązkowi szkolnemu. W praktyce okazuje się jednak, że nie wszyscy mogą kontynuować naukę w branżowej szkole II stopnia, ponieważ w wielu zawodach nie ma możliwości kontynuacji kształcenia w takiej szkole.
Jakie dalsze kroki powinni podejmować absolwenci branżowych szkół I stopnia, aby realizować obowiązek nauki?
Po ukończeniu szkoły podstawowej na osoby niepełnoletnie nałożony jest konstytucyjny obowiązek nauki, który spełnia się przez:
- uczęszczanie do publicznej lub niepublicznej szkoły ponadpodstawowej albo
- realizowanie przygotowania zawodowego u pracodawcy w charakterze młodocianego pracownika.
Nauka nie trwa do ukończenia określonego cyklu edukacji, trwa do ukończenia 18 lat. W przypadku gdy uczeń kończy branżową szkołę I stopnia przed ukończeniem 18. roku życia,może spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie:
- do branżowej szkoły II stopnia,
- na kwalifikacyjne kursy zawodowe
- do liceum ogólnokształcącego dla dorosłych (od klasy drugiej).
- ponadto w art. 36 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe. wskazano także inną możliwość spełniania obowiązku nauki przez tych absolwentów, a mianowicie uczeń, który ukończył szkołę ponadpodstawową przed ukończeniem 18. roku życia, może również spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie na kwalifikacyjny kurs zawodowy albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z 17.07.2009 r. o praktykach absolwenckich. Z art. 3 ust. 1 ustawy o praktykach absolwenckich wynika, że praktyka może być odbywana odpłatnie lub nieodpłatnie
W przypadku ucznia, który po ukończeniu branżowej szkoły I stopnia nie podjął dalszej nauki, rodzice na żądanie wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta) na terenie której uczeń mieszka, są obowiązani informować o formie spełniania obowiązku nauki przez dziecko i zmianach w tym zakresie. Niespełnianie obowiązku nauki podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe).