W Polsce szczyt aktywności kleszczy przypada w okresie od maja do listopada, a ma to związek z wysoką temperaturą i wilgotnością w naszej strefie klimatycznej. Miejscem bytowania kleszczy są nie tylko lasy, spotkać je możemy również na łąkach, pastwiskach, a nawet przydomowych trawnikach. Mimo niewielkich rozmiarów są niebezpieczne zarówno dla ludzi, jak i zwierząt.
Rolnicy, podobnie jak leśnicy, z uwagi na miejsce i charakter pracy, są szczególnie narażeni na choroby odkleszczowe. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na przestrzeni ostatnich lat odnotowała wzrost liczby zachorowań na choroby odkleszczowe wśród chorób zawodowych rolników. Najczęściej występującą chorobą jest borelioza – choroba zakaźna atakująca wiele narządów. Przebiega wieloetapowo, a każda jej faza daje inne objawy. Borelioza bywa więc mylona z wieloma chorobami np. chorobami psychicznymi, nerwicą, reumatoidalnym zapaleniem stawów, wadami serca, stwardnieniem rozsianym czy chorobą Alzheimera. Jako pierwsze objawy tej choroby mogą wystąpić m.in.: rumień wędrujący na skórze, gorączka, stany podgorączkowe, zaburzenia czucia, bóle głowy czy mięśni. Nieleczona borelioza może wywołać nawet zapalenie nerwów lub mózgu.
Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zachorowaniu jest niedopuszczanie do pogryzienia przez tego pajęczaka. Dlatego też Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego prowadzi kampanię pod hasłem: „Rolniku, nie daj się kleszczom”, której celem jest profilaktyka chorób odkleszczowych. Kasa od wielu lat propaguje wśród rolników wiedzę o sposobach ograniczenia ryzyka ukąszenia przez kleszcze oraz zasadach postępowania w przypadku, gdy do niego dojdzie.
Jak ustrzec się przed kleszczami?
Rolnicy podczas prac polowych czy pracy w lasach powinni:
– wybierać jasną garderobę, która szczelnie zakrywa całe ciało, tj.: koszulę/bluzkę z długim rękawem, spodnie z długimi nogawkami, kryte buty, czapkę,
– stosować powszechnie dostępne środki odstraszające insekty (płyny, kremy)
– zakładać specjalne urządzenia odstraszające np. bransoletki chroniące przed pajęczakami,
– unikać przebywania w siedlisku, gdzie chętnie bytują kleszcze,
– unikać bezpośredniego siadania na trawie, powalonych drzewach, itp.
Po powrocie do domu należy uważnie sprawdzić ciało. Kleszcze zazwyczaj wybierają miejsca, które posiadają cienką skórę, są wilgotne, dobrze ukrwione i słabo widoczne, tj.: pachwiny, zgięcia kolan i łokci, za uszami oraz skóra głowy.
Żerującego na skórze kleszcza, należy usunąć jak najszybciej. Jeżeli istnieje podejrzenie, że kleszcz nie został usunięty w całości lub po usunięciu występują jakiekolwiek niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem. Ważna jest obserwacja organizmu, ponieważ początkowe objawy boreliozy mylone są często ze stanami grypowymi.
Podejrzenie zachorowania na chorobę zawodową rolników
W przypadku podejrzenia zachorowania na rolniczą chorobę zawodową jaką jest m.in. borelioza, rolnik powinien zgłosić ten fakt do właściwego państwowego inspektora sanitarnego wg miejsca, w którym praca była wykonywana. Prawomocna decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez państwowego inspektora sanitarnego jest podstawą do ubiegania się o świadczenia z KRUS, tj. jednorazowego odszkodowania z tytułu rolniczej choroby zawodowej oraz renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy powstałej wskutek rolniczej choroby zawodowej.
Nadesłane: PT KRUS w Kościerzynie